09-03-2007

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ
Της Κατερίνας Ν. Τζιγκουνάκη

Ο Τζιτζιφές είναι ένα χωριό της Επαρχίας Αποκορώνου του Νομού Χανίων. Έχει έκταση 9 τετραγωνικά χιλιόμετρα και απέχει 32 χιλιόμετρα απο τα Χανιά.

Το έδαφος είναι ορεινό και συντίθεται απο 1.700 στρέμματα καλλιεργούμενης γης, 6.800 στρέμματα βοσκοτόπια, το δε χωριό καλύπτει μια έκταση 600 στρεμμάτων. Ο πληθυσμός του χωριού, περίπου 200 άτομα σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, ασχολείται κυρίως με την κτηνοτροφία και την γεωργία. Τα κυριότερα προϊόντα του χωριού μας ειναι οι ελιές, το λάδι, το κρασί, τα χαρούπια και το δαφνόλαδο, που στην τοπική ορολογία λέγεται "καραμπάσι" και ειναι απόσταγμα απο φύλλα δάφνης, ιδιαίτερα γνώστο για τις θεραπευτικές του ιδιότητες.

Ένα άλλο δέντρο που ευδοκιμεί στην περιοχή μας και χάρις στο οποίο, το χωριό μας, οήρε το όνομά του είναι η Τζιτζιφιά. Είναι της οικογενείας των ραμνοειδών, 50 είδη της οποίας ευδοκιμούν στις θερμές και εύκρατες χώρες. Η Τζιτζιφιά έχει ύψος από 2-8 μέτρα και οι καρποί ωρομάζουν τον Σεπτέμβριο και γίνονται κόκκινοι και γλυκύς από πράσινοι που ξεκινάνε. Ο καρπός της τζιτζιφιάς, το τζίτζιφα, τρώγονται νωπά ή ξερά και φημολογείται ότι αποτελούσαν τον αντίστοιχο λωτό των αρχαίων κατοίκων.

Στην μέση του χωριού μας υπάρχει μία πολύ ωραία τοποθεσία, καταπράσινη, όπου υπάρχει μία πηγή, η γνωστή μας ΒΡΥΣΗ. Παλαιότερα η βρύση, λόγω της πυκνής, σχεδόν δασώδους βλάστησης δεν φαινότανε. Λέγεται ότι την βρύση ανακάλυψε ένας βοσκός, όταν παρατήρησε ότι μία από τις κατσίκες του που έβοσκε ερχόταν από ένα σημείο της περιοχής με το μούσι της βρεγμένο. Την παρακολούθησε και έτσι βρήκε την πηγή.

Στό χωριό υπάρχουν δείγματα της θρησκευτικότητας των κατοίκων, πάμπολες εκκλησίες. Άγιος Γεώργιος, Μεταμόρφωση του Σωτήρα, Κοίμηση της Θεοτόκου, Γέννεση της Θεοτόκου, Άγιος Ιωάννης, Αγία Φωτεινή. Κάθε εκκλησία και με την Ιστορία της.

Από έγγραφα που σώζονται μέχρι σήμερα και από το δημοτολόγιο, που το πρώτον συνέταξε ο Νικηφόρος Φωκάς το 960 μ.Χ., το χωριό μας αναφέρεται για πρώτη φορά με το όνομα "ΖΙΖΙΦΕΑ". Επίσης αναφορά στο χωριό μας γίνεται και από τον Καστροφύλακα με το όναμα "ZIZIFFEA". και πλυθησμό 363 κατοίκων. Το 1583 το ξανασυναντάμε σαν "ZIZIFFEA SANTA LUCIA" (Αγία Φωτεινή) με 40 προνομιούχους κατοίκους και 58 οφειλόμενες αγγαρείες.

Στην Αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται σαν TZIFES με 40 Χριστιανικές και 3 Μουσουλμανικές οικογένειες, ο δε Χουρμούζης το αναφέρει το 1842 σαν ΤΣΙΝΤΣΙΦΕΣ. Το 1881 τελικά γράφεται σαν ΤΖΙΤΖΙΦΕΣ στον τότε και νύν Δήμο ΦΡΕ και το 1990. κατά την επίσημη απογραφή φέρεται να έχει 578 κατοίκους. Για πρώτη φορά έγινε Κοινότης το 1920 με 438 εγγεγραμμένους κατοίκους.